SONDER in de klas:
(leren) kijken vanuit een ander perspectief
Samen met docenten en opleidingscoördinatoren van Landstede MBO ontwikkelde Studio NooitGedacht een ervaringsgericht lesprogramma voor het vak Loopbaan & Burgerschap. Het programma daagt studenten uit om zich actief te verbinden met diversiteit, andere zienswijzen en hun eigen rol in de samenleving.
Centraal staat het thema SONDER — een begrip dat door de studenten betekenis krijgt. Afkomstig uit The Dictionary of Obscure Sorrows van kunstenaar John Koenig, verwijst SONDER naar “het plotselinge besef dat de mensen om je heen een leven leiden dat net zo complex en levendig is als het jouwe. Vol eigen gedachten, gevoelens, routines, dromen, relaties, teleurstellingen, dromen en ambities.” Dát is wat studenten in een programma van drie lessen onderzoeken en ervaren.
Les 1: Waarom zou je nieuwsgierig zijn?
Leerdoelen:
Na afloop van de les kunnen studenten benoemen hoe achtergrond en herkomst van invloed zijn op de vorming van meningen, (voor)oordelen en aannames.
Na afloop van de les hebben studenten ervaren hoe ideeën, (voor)oordelen en aannames kunnen veranderen als je een completer beeld hebt van een ander.
Opzet van de les:
De les wordt gegeven door een trainer samen met een co-trainer met een achtergrond die voor studenten vaak buiten hun eigen leefwereld ligt, bijvoorbeeld een ex-gedetineerde. Studenten onderzoeken hun eigen vooroordelen, grondhoudingen en overtuigingen via interactieve werkvormen die helpen om daarop te reflecteren. Het persoonlijke levensverhaal van de co-trainer vormt vervolgens het uitgangspunt voor een dialoog: hoe kijken we naar iemand vóórdat we diens verhaal kennen, en wat verandert er nadat we meer context en achtergrond hebben gehoord? Samen onderzoeken studenten welke informatie we vaak missen van mensen die we niet kennen, maar die belangrijk is voor het verkrijgen van een completer en menselijker beeld.
Huiswerkopdracht:
We worden dagelijks geconfronteerd met (voor)oordelen, aannames en stigma’s, zowel bij onszelf als op social media. De studenten houden tot de volgende les hun socials in de gaten en verzamelen berichten waarin aannames of vooroordelen over personen worden herkend.
Les 2: Hoe ben je eigenlijk nieuwsgierig?
Leerdoelen:
- Na de les hebben studenten ervaren wat het oplevert om ideeën, meningen en oordelen even te parkeren en deze juist eerst te onderzoeken door het stellen van open vragen.
- Na afloop van de les hebben studenten ervaren welke nieuwe perspectieven ontstaan door het gesprek te hebben met mensen over wie vaak wordt geoordeeld, en wat het kan opleveren als je praat mét in plaats van praat óver.
Opzet van de les:
In het lokaal hangen de uitgeprinte posts met vooroordelen, aannames die de studenten hebben aangeleverd. Deze hangen rondom posters van personen waar veelal stigma’s over zijn, zoals een gedetineerde, een dak- en thuisloze, een vluchteling, een transgender persoon, maar ook bekende Nederlanders uit de politiek of showbizz. Na reflectie op de huiswerkopdracht worden de studenten uitgedaagd hun eigen ideeën, meningen en (voor)oordelen even te parkeren om met een open blik en nieuwsgierigheid naar de personen op de posters te kijken: welke vragen zou je aan deze persoon stellen om zijn / haar / diens huidige situatie, mening of achtergrond beter te begrijpen? Vervolgens verschijnen de afgebeelde personen onverwacht in de klas. In kleine groepjes gaan studenten met hen in gesprek en krijgen zij de gelegenheid hun vragen te stellen: niet praten óver, maar praten mét. De les wordt afgesloten met een korte, gezamenlijke reflectie.
Huiswerkopdracht:
Met welke vooroordelen, aannames en stigma’s kun jij te maken krijgen in jouw (professionele) vervolgstap na je studie? Hoe kun jij nieuwsgierigheid inzetten bij collega’s of studiegenoten?
“Door de lessen en de ontmoeting met Abel kwam ik erachter dat er op een AZC bijna geen mogelijkheden zijn om te sporten en te spelen, dus ben ik naar een AZC bij mij in de buurt gegaan en heb ik gevraagd of ik hockey-training mocht komen geven”
– Student Landstede Zwolle
Les 3: Hoe blijf je nieuwsgierig?
Leerdoelen:
- Na afloop van de les zijn studenten ervan bewust dat (voor)oordelen en aannames niet alleen spelen richting gestigmatiseerde personen (zoals betrokken bij de vorige les), maar ook richting personen dichterbij, zoals bij studiegenoten.
- Na afloop van de les kennen studenten creatieve en praktische werkvormen die helpen bij het parkeren van vooroordelen en aannames, en die zorgen voor minder vooroordelen en aannames en meer onderling begrip en verbinding.
De lessenreeks wordt afgesloten met een gezamenlijke reflectie: wat is je bijgebleven enn waar zou je verder mee willen oefenen
“De lessen met Studio NooitGedacht hebben de studenten écht aan het denken gezet. En omdat het zo concreet en ervaringsgericht is, kan het door de studenten direct worden toegepast in hun eigen omgeving. Een breder perspectief op de maatschappij, maar ook op studiegenoten en toekomstige collega’s.”
– Sigrid Huisman, docent Loopbaan & Burgerschap
Uitgangspunten en maatwerk
Bovenstaande opzet van het lesprogramma is ontwikkeld in samenwerking met Landstede MBO binnen het vak Loopbaan & Burgerschap voor vierdejaars studenten, maar kan ook daarbuiten ingezet worden. Om zo goed mogelijk aan te sluiten bij de wensen en de praktijk van een school en/of klas, wordt het lesprogramma namelijk altijd in afstemming (en wanneer gewenst in co-creatie) met de betreffende school en/of verantwoordelijke docent definitief vormgegeven. Zo zorgen we ervoor dat de lessen aansluiten bij de dagelijkse realiteit van de school en/of klas en dat het leereffect voor de studenten zo groot mogelijk is. Op basis van opgedane ervaringen en feedback van studenten hanteren we drie uitgangsprincipes die we in elk lesprogramma willen borgen.
Uit de eigen bubbel
We verbinden de studenten met personen met uiteenlopende (culturele) achtergronden en levensverhalen, die zich vaak buiten de directe leefwereld van de studenten begeven.
Verrassend
De werkvormen zijn creatief en verrassend, door de studenten vervolgens toe te passen binnen de eigen context en dragen bij aan (onderling) begrip en verbinding.
Ervaringsgericht
De lessen bestaan voor een klein deel uit theorie en richten zich voor een groot deel op praktijk en ervaring. Niet alleen luisteren, maar vooral doen en ervaren: learning by doing.
Vragen?
Overtuigd én enthousiast maar nog vragen? Geen probleem! Neem contact met Philip op voor meer informatie over de mogelijkheden!
Bel Philip op +31 6 30680749, mail naar philip@studionooitgedacht.com of klik op onderstaande button! Wij nemen dan snel contact met je op!
Referenties
Op zoek naar referenties? Wil je meer weten vanuit eerdere, betrokken docenten? Sigrid Huisman, docent en coördinator Loopbaan & Burgerschap binnen Landstede MBO, denkt graag met je mee!
Stuur een mailtje naar Sigrid via sehuisman@landstede.nl of klik op onderstaande button!